Wetterskip Fryslân breidt pilot bestrijding invasieve rivierkreeften uit

Wetterskip Fryslân breidt in november en december de bestrijding van schadelijke exotische rivierkreeften in Fryslân uit. Met extra fuiken, meer wegvangacties en de inzet van extra beroepsvissers wil het waterschap de snelgroeiende populatie beter beheersen.

Tegelijkertijd wordt meer kennis opgedaan voor een structurele aanpak vanaf 2027.  Invasieve rivierkreeften komen op steeds meer plekken in Fryslân voor, maar horen hier van nature niet thuis. Vooral de rode Amerikaanse rivierkreeft en de gestreepte Amerikaanse rivierkreeft veroorzaken schade aan waterplanten, oevers en dieren die in en rond het water leven. Hierdoor verslechtert de waterkwaliteit en wordt het behalen van doelen voor schoon en gezond water moeilijker.  Uitbreiding pilot Om meer inzicht te krijgen in de verspreiding van rivierkreeften en ervaring op te doen met het vangen ervan, startte Wetterskip Fryslân in 2025 een pilot in de Grutte Wielen en een poldergebied tussen Hallum en Burdaard. Flora- en faunamedewerkers van het Wetterskip en twee beroepsvissers werkten hierin samen. Deze aanpak wordt de komende tien weken uitgebreid naar meerdere locaties, waaronder gebieden rond Surhuisterveen en tussen Harlingen, Bolsward en Sneek.   De uitbreiding bestaat uit:  - aanschaf van 750 extra fuiken.  - extra wegvangacties op kansrijke locaties.  - inzet van vijf extra beroepsvissers gedurende tien weken vanaf oktober 2026.  - uitbreiding van monitoring en onderzoek.  In totaal worden er nu ongeveer 1.500 fuiken verdeeld over zes gebieden ingezet.  De beroepsvissers werken met eigen vangmiddelen en volgens een vaste werkwijze die samen met het waterschap is ontwikkeld. Hun kennis van het watersysteem en ervaring met fuiken leveren waardevolle informatie op voor een mogelijke structurele samenwerking.  Op weg naar een structurele aanpak Dagelijks bestuurslid Monique Plantinga: ‘Invasieve rivierkreeften kunnen grote gevolgen hebben als er te laat wordt gehandeld. In Fryslân willen we niet afwachten terwijl de schade toeneemt. Niets doen is geen optie als we onze natuur en waterkwaliteit willen beschermen. Daarom investeren we nu zelf in de aanpak. Tegelijkertijd vragen we het Rijk om regie en financiering, omdat bestrijden van de uitheemse rivierkreeften primair een verantwoordelijkheid is van het Rijk.’  Wetterskip Fryslân werkt daarnaast aan een beheerplan rivierkreeften voor de periode vanaf 2027. De ervaringen uit de vangacties, monitoring en samenwerking met beroepsvissers vormen hiervoor een belangrijke basis. Het beheerplan wordt naar verwachting eind 2026 aan het algemeen bestuur aangeboden.  Ontheffing van het Rijk Voor de uitbreiding van de vangacties heeft Wetterskip Fryslân een ontheffing van het Rijk gekregen. De rivierkreeften worden gevangen met speciale tunnel- en springfuiken, waarbij de kans op bijvangsten zo klein mogelijk is. De gevangen dieren worden volgens de regels van de ontheffing afgevoerd.   

Wetterskip Fryslân monitort de invasieve rivierkreeften sinds 2023. In Fryslân zijn inmiddels vijf soorten aangetroffen. De rode Amerikaanse rivierkreeft en de gestreepte Amerikaanse rivierkreeft veroorzaken de meeste schade. De gestreepte soort komt vooral voor tussen Harlingen, Franeker en Sneek en in het gebied tussen Leeuwarden en Dokkum. De rode soort is aangetroffen in de Grutte Wielen, tussen Hallum en Burdaard en op Ameland.